Ṣé ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́ lè kọ́ iṣan? Ìtúpalẹ̀ àkójọpọ̀ tó fi ẹrù kékeré àti ẹrù ńlá wéra
Ìtúpalẹ̀ àkójọpọ̀ ìwádìí 21 tó fi ìdàgbàsókè iṣan àti agbára wé ara wọn pẹ̀lú ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́ (60% 1RM tàbí kéré) àti ẹrù tó wúwo jù, pẹ̀lú àwòrán.
Ṣé ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́ lè kọ́ iṣan?Láti inú ìtúpalẹ̀ ìwádìí 21 tó fi ≤60% àti >60% ti 1RM wéra
Ṣé ìwọ náà ni?
- Ẹrù wúwo ń bà ọ́ lẹ́rù tàbí ó ń dà àwọn oríkèé rẹ láàmú
- O fẹ́ mọ̀ bóyá ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́ pẹ̀lú ìgbà púpọ̀ lè kọ́ iṣan
- O kò mọ̀ bí ẹrù ṣe yẹ kó wúwo tó fún agbára
Ohun tí àpilẹ̀kọ yìí sọ
- Bóyá ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́ àti ẹrù wúwo ń kọ́ iṣan lọ́nà tó yàtọ̀
- Èwo ló fún 1RM (agbára tó ga jù) ní ìlọsíwájú tó tóbi jù
- Bí a ṣe lè yan ẹrù fún ète ẹni
Àkópọ̀
Tí a bá lọ dé ààlà, èwo ló dàgbà jù?
- Nígbà tí a ṣe àwọn ìgbà títí dé ààlà, iṣan dàgbà bákan náà pẹ̀lú ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́ àti ẹrù wúwo [1].
- 1RM pọ̀ sí i jù pẹ̀lú ẹrù wúwo [1].
- Àwọn òǹkọ̀wé parí rẹ̀ pé agbára tó ga jù nílò ẹrù wúwo, nígbà tí fún ìdàgbàsókè iṣan a lè lo onírúurú ẹrù [1].
Ìwádìí náà
Èyí jẹ́ àtúnyẹ̀wò onípele àti ìtúpalẹ̀ àkójọpọ̀ tí a tẹ̀ jáde ní ọdún 2017 [1]. Ó pe 60% 1RM tàbí kéré ní "ẹrù kékeré", àti ohunkóhun tó wúwo ju 60% lọ ní "ẹrù ńlá", ó sì kó àwọn ìwádìí tó fi méjèèjì wéra jọ. Ó bo ìwádìí 21 [1].
Ohun tí àwọn ìwádìí náà ní ní àpapọ̀
Láti kà àwọn àbájáde wọ̀nyí, ó ṣe pàtàkì láti mọ àwọn ìwádìí tí a fi kún un [1].
- Àwọn ìdánwò tó lo ìkẹ́kọ̀ọ́ ẹrù kékeré àti ẹrù ńlá méjèèjì
- A ṣe gbogbo ìgbà títí dé ibi tí a kò ti lè gbé e mọ́ (ààlà iṣan)
- A wọn ìtóbi iṣan tàbí agbára (agbára tó ń rìn, agbára aláìrìn tí oríkèé kì í yí, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ)
- Ìkẹ́kọ̀ọ́ gba ó kéré tán ọ̀sẹ̀ 6
- Àwọn olùkópa kò ní àìsàn tàbí ìpalára tó lè dí ìkẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́
Ohun tí 60% ti 1RM túmọ̀ sí
1RM ni ẹrù tó wúwo jù tí o lè gbé lẹ́ẹ̀kan pẹ̀lú ìrísí tó tọ́. Fún ẹni tí 1RM rẹ̀ jẹ́ 100 kg, 60% jẹ́ 60 kg.
Ohun tí wọ́n rí
- Ìdàgbàsókè iṣan: kò sí ìyàtọ̀ ńlá nínú ìdàgbàsókè iṣan láàrin ẹrù kékeré àti ẹrù ńlá [1].
- Agbára 1RM: ẹrù ńlá mú ìlọsíwájú tó tóbi jù kedere wá [1].
- Agbára aláìrìn (agbára tí a ṣe láìmira oríkèé): kò sí ìyàtọ̀ láàrin àwọn ipò méjèèjì [1].
Bí a ṣe lè kà á
- Láti kọ́ iṣan pẹ̀lú ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́, súnmọ́ ààlà. Àwọn àbájáde wọ̀nyí wá láti inú àwọn ìwádìí tí a ti ṣe gbogbo ìgbà títí dé ààlà [1]. Ìwádìí yìí kò lè sọ ohun tó ń ṣẹlẹ̀ pẹ̀lú ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́ tí o bá dúró nígbà tí ìgbà púpọ̀ ṣì kù.
- Láti mú 1RM rẹ pọ̀ sí i, o tún nílò ẹrù wúwo. A rò pé mímọ́ra pẹ̀lú gbígbé ẹrù wúwo fúnra rẹ̀ ló ń mú 1RM pọ̀ sí i.
- O lè yàn gẹ́gẹ́ bí ipò ṣe rí. Ní àwọn ọjọ́ tí oríkèé kò dára tàbí níbi tí ohun èlò kò pọ̀, ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́ pẹ̀lú ìgbà púpọ̀ jẹ́ àṣàyàn.
- Lílọ dé ààlà le. Pẹ̀lú ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́, dídé ààlà gba ìgbà púpọ̀, àwọn kan sì rí i pé ó le. Ṣe é pẹ̀lú àwọn ìgbésẹ̀ àti ní àwọn ibi tí o ti lè dúró kí ìrísí rẹ tó bàjẹ́.
Àwọn ìbéèrè tí a máa ń béèrè
Ṣé mo lè kọ́ iṣan nílé pẹ̀lú dọ́ńbẹ́ẹ̀lì fẹ́ẹ́rẹ́ nìkan?
Nínú ìwádìí yìí, tí a ṣe gbogbo ìgbà títí dé ààlà, ẹrù fẹ́ẹ́rẹ́ ti 60% 1RM tàbí kéré mú iṣan dàgbà bí ti ẹrù wúwo [1]. Ìwádìí yìí kò lè sọ ohun tó ń ṣẹlẹ̀ tí o bá dúró nígbà tí ìgbà ṣì kù.
Kí ni tí mo bá fẹ́ mú bẹnṣi prẹ́ẹ̀sì mi pọ̀ sí i?
1RM pọ̀ sí i jù nínú àwọn ẹgbẹ́ tó kẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú ẹrù wúwo [1]. Tí o bá fẹ́ gbé ẹrù tó pọ̀ sí i, ó dà bíi pé ó yẹ kí o fi ìkẹ́kọ̀ọ́ ẹrù wúwo kún un.
Ìgbà mélòó ni ẹrù fi di "fẹ́ẹ́rẹ́"?
Ààlà ìwádìí náà kì í ṣe iye ìgbà bí kò ṣe ìpín 1RM (60% tàbí kéré) [1]. Pẹ̀lú ìpín kan náà, iye ìgbà tí o lè ṣe yàtọ̀ láti ẹni sí ẹni àti láti ìgbésẹ̀ sí ìgbésẹ̀.
Ṣàyẹ̀wò rẹ̀ nínú Torevo
Tí o bá gbasilẹ̀ ìwúwo àti iye ìgbà, o lè rí 1RM tí a fojú díwọ̀n ti ìgbésẹ̀ kọ̀ọ̀kan lórí àkókò. Nígbà tí o bá yí ìwọ̀n ẹrù tí o ń lò padà, fi wé bí 1RM tí a fojú díwọ̀n àti ara rẹ ṣe yípadà.
Àwọn ìtọ́kasí
- Schoenfeld BJ, Grgic J, Ogborn D, Krieger JW (2017). Strength and Hypertrophy Adaptations Between Low- vs. High-Load Resistance Training: A Systematic Review and Meta-analysis. Journal of Strength and Conditioning Research. doi:10.1519/JSC.0000000000002200 · PubMed 28834797
Àpilẹ̀kọ yìí ṣe àkópọ̀ ìwádìí, kì í ṣe ìmọ̀ràn ìlera. Tí o bá ní àìsàn tàbí ìpalára, bá dókítà sọ̀rọ̀ kí o tó bẹ̀rẹ̀ eré ìdárayá.